dr inż. Michał Malinowski

bazy grafowe, sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo

FIMI – Manipulacja i ingerencja w informacje z zagranicy


Zagrożenie dla integralności informacji w cyberprzestrzeni


March 20, 2025

[Picture]
Kraje dotknięte przez FIMI w 2023 r.
Foreign Information Manipulation and Interference (FIMI) to zagraniczne operacje manipulacyjne, które wpływają na środowisko informacyjne danego kraju. Takie działania mogą być prowadzone przez rządy, grupy polityczne lub inne podmioty dążące do destabilizacji społeczeństw i instytucji. FIMI nie ogranicza się jedynie do rozpowszechniania dezinformacji – obejmuje również subtelne techniki manipulacyjne, takie jak zmienianie kontekstu informacji, wykorzystywanie sztucznej inteligencji do generowania fake newsów czy wpływanie na algorytmy mediów społecznościowych. 

Historia i przykłady operacji FIMI

Manipulacja informacjami nie jest zjawiskiem nowym, ale w erze cyfrowej stała się bardziej zaawansowana i trudniejsza do wykrycia. Przykłady FIMI można znaleźć w różnych krajach i kontekstach historycznych. 

Rosyjskie operacje dezinformacyjne (2016 – obecnie)

Jeden z najbardziej znanych przypadków FIMI to ingerencja Rosji w wybory prezydenckie w USA w 2016 roku. W ramach tej operacji rosyjska "fabryka trolli" (Internet Research Agency) stworzyła tysiące fałszywych kont w mediach społecznościowych, które szerzyły dezinformację, dzieliły amerykańskie społeczeństwo i wspierały określonych kandydatów. Wykorzystywano m.in.: 
  • Boty i fałszywe konta – automatycznie generowane posty wpływały na algorytmy platform społecznościowych.
  • Fake newsy – spreparowane artykuły publikowane na pozornie wiarygodnych stronach.
  • Manipulację wizualną – zmienione zdjęcia i filmy, które miały wzmacniać emocjonalne reakcje odbiorców.

Operacje Chin w mediach społecznościowych

Chiny również stosują taktyki FIMI, zwłaszcza w kontekście Tajwanu i protestów w Hongkongu. Rząd chiński wykorzystywał boty i kontrolowane konta do szerzenia propagandy oraz osłabiania ruchów prodemokratycznych. Przykłady obejmują: 
  • Kampanie Twitterowe i Facebookowe – próby wpłynięcia na opinię międzynarodową w sprawie protestów w Hongkongu.
  • Narracje o COVID-19 – szerzenie teorii, że wirus powstał w USA jako broń biologiczna, aby odwrócić uwagę od własnych działań.

Deepfake i AI w dezinformacji

Nowoczesne technologie umożliwiły nową erę manipulacji informacyjnej. Deepfake to filmy generowane przez sztuczną inteligencję, które mogą realistycznie przedstawiać osoby wypowiadające słowa, których nigdy nie powiedziały. Przykłady obejmują: 
  • Fałszywe wystąpienia polityków, które mogą wpłynąć na wyniki wyborów.
  • Sfabrykowane filmy wojskowe, które mogą wywołać panikę w społeczeństwie.
  • Dezinformację gospodarczą, np. fałszywe oświadczenia prezesów firm, które wpływają na kursy giełdowe.

Wpływ FIMI na globalne bezpieczeństwo

 
Operacje FIMI mają realne konsekwencje społeczne, polityczne i gospodarcze. Mogą: 
  • Wpływać na wybory i procesy demokratyczne – zmanipulowana opinia publiczna może podejmować decyzje oparte na fałszywych informacjach.
  • Oszukiwać społeczeństwo – fake newsy mogą prowadzić do paniki, nieufności wobec instytucji publicznych i polaryzacji politycznej.
  • Szantażować państwa i organizacje – manipulowanie faktami w globalnej polityce może służyć jako narzędzie nacisku.
  • Destabilizować rynki finansowe – fałszywe informacje o firmach czy gospodarkach państw mogą powodować spadki giełdowe.

Jak chronić się przed FIMI?

Aby skutecznie przeciwdziałać manipulacji informacyjnej, konieczne jest podjęcie działań na wielu poziomach. 

1. Edukacja i świadomość społeczna 

  • Nauka krytycznego myślenia i rozpoznawania fake newsów.
  • Programy edukacyjne na temat manipulacji informacyjnej w szkołach i uczelniach.
  • Inicjatywy fact-checkingowe, np. PolitiFact czy Demagog.

2. Technologia i narzędzia analityczne 

  • Wykorzystanie sztucznej inteligencji do wykrywania deepfake'ów i botów.
  • Monitorowanie przestrzeni informacyjnej za pomocą platform takich jak Osavul, które analizują manipulacje narracyjne.
  • Algorytmy identyfikujące nieautentyczne zachowania w mediach społecznościowych.

3. Regulacje prawne i współpraca międzynarodowa 

  • Współpraca rządów, organizacji pozarządowych i firm technologicznych w walce z dezinformacją.
  • Przepisy ograniczające rozprzestrzenianie fałszywych treści (np. Digital Services Act w UE).
  • Sankcje wobec podmiotów odpowiedzialnych za operacje FIMI.

Podsumowanie


FIMI to jedno z największych współczesnych zagrożeń dla społeczeństw demokratycznych i cyberbezpieczeństwa. Manipulacja informacyjna przybiera coraz bardziej zaawansowane formy, wykorzystując AI, boty i fałszywe konta. Przykłady rosyjskiej ingerencji w wybory, chińskich operacji propagandowych oraz deepfake'ów pokazują, jak poważne mogą być konsekwencje takich działań. Walka z FIMI wymaga zaangażowania rządów, organizacji technologicznych oraz indywidualnych użytkowników internetu, którzy powinni być bardziej świadomi zagrożeń i nauczyć się krytycznego podejścia do informacji.
 
#Cyberbezpieczeństwo #FIMI #Dezinformacja #ManipulacjaInformacyjna #Deepfake #AI #Osavul